Zelf een huis bouwen naast een fulltime baan: kan dat?
Bijgewerkt op: 2 dagen geleden
Ik heb zelf tweemaal een woning gebouwd naast een fulltime baan in de bouw.
Mijn eerste huis bouwde ik toen ik 23 was. Ongeveer acht maanden nadat ik begon, was het zover dat we erin konden.
Drie jaar later, op mijn 26e, begon ik opnieuw. Die woning was ongeveer tweemaal zo groot en daar deed ik iets meer dan een jaar over.
Beide woningen waren geen standaardwoningen uit een folder. Ze werden door een architect ontworpen en samen met mijn vrouw hebben we vooraf heel goed nagedacht over hoe we wilden wonen, hoe ruimtes gebruikt zouden worden en hoe alles uiteindelijk bij elkaar moest passen.
Als ik alleen bovenstaande vertel, zou je kunnen denken: blijkbaar kun je dus prima naast een fulltime baan zelf een huis bouwen.
Maar zo eenvoudig ligt het niet.
Dat het mij lukte, had vooral te maken met iets wat mij altijd gemakkelijk is afgegaan: een bouwproject organiseren, vooruitdenken en zorgen dat het werk op het juiste moment klaarstaat.
En er was nog een andere, minstens zo belangrijke reden waarom het kon.
Mijn vrouw.
Daar kom ik verderop op terug
Zelf een huis bouwen naast een fulltime baan was geen gewone doe-het-zelfklus
Met zelf bouwen bedoel ik ook daadwerkelijk zelf bouwen.
Ik maakte funderingen, bouwde binnenmuren, deed timmerwerk en voerde veel van de werkzaamheden uit die op een normaal bouwproject door een timmerman of andere bouwplaatsmedewerkers worden gedaan.
Maar ik probeerde nadrukkelijk niet alles zelf te doen.
Ik organiseerde mijn bouw eigenlijk op dezelfde manier als waarop een professionele aannemer een project organiseert.
Voor de houtskeletbouw van de verdieping schakelde ik bijvoorbeeld een onderaannemer in. Kozijnen kwamen van een gespecialiseerd bedrijf. Stucwerk en dekvloeren besteedde ik eveneens uit.
Moest er beton worden gestort, dan ging ik niet dagenlang met kruiwagens lopen knoeien omdat ik toevallig zelf wilde bouwen. Dan kwam er gewoon een betonpomp.
Moest iets worden gehesen, dan gebruikte ik een kraan.
Zelf bouwen betekende voor mij dus niet: alles moet met mijn eigen handen gebeuren.
Het betekende: ik heb de volledige bouw in eigen beheer en bepaal per onderdeel wat ik zelf doe en waarvoor het verstandiger is een specialist, machine of onderaannemer in te schakelen.
Dat maakt een enorm verschil.
Ik was tegelijkertijd opdrachtgever, werkvoorbereider en uitvoerder
Tijdens zo'n bouw vervulde ik eigenlijk meerdere functies tegelijk.
Ik was opdrachtgever.
Ik was mijn eigen werkvoorbereider.
Ik was uitvoerder.
Ik hield toezicht.
Ik controleerde tekeningen.
Ik deed zelf timmerwerk.
En aan het einde van de dag was ik ook gewoon degene die de bouwplaats weer moest opruimen.
Al moet ik daar onmiddellijk bij zeggen dat mijn zoon in die jaren ook verschrikkelijk vaak heeft geholpen met opruimen.
Als een onderaannemer tekeningen aanleverde, keek ik niet alleen of ze er goed uitzagen.
Ik controleerde of de maatvoering klopte en vooral of zijn werk straks daadwerkelijk zou aansluiten op het werk van de andere partijen.
Past dit straks?
Komt die aansluiting op de goede plaats?
Kan het volgende onderdeel nog worden gemonteerd?
Klopt de maat wanneer straks de afwerking erbij komt?
Dat soort controles deed ik voordat het werk werd uitgevoerd.
Daardoor zijn er tijdens die twee woningen eigenlijk nauwelijks fouten ontstaan waarvan achteraf gezegd moest worden: hadden we dat maar eerder gezien.
En precies daar zit volgens mij een belangrijk verschil tussen bouwen en een bouwproject organiseren.
Bij fundering en ruwbouw is bouwen vooral geweldig
Een bouwproject verandert tijdens de uitvoering sterk van karakter.
Bij de fundering is het allemaal nog niet zo spannend voor een opdrachtgever.
Er gebeurt natuurlijk technisch genoeg, maar veel ligt vast in tekeningen en berekeningen.
Er wordt uitgezet, gegraven, gefundeerd en beton gestort.
Daarna begint de ruwbouw.
En dat is misschien wel de mooiste periode van het hele project.
Ineens zie je iets ontstaan.
Muren komen omhoog. Vloeren worden gelegd. De vorm van de ruimtes wordt zichtbaar. De verdieping komt erop en vervolgens het dak.
Je kunt bijna per dag zien wat er veranderd is.
In die fase is het heel gemakkelijk om vooral van de voortgang te genieten.
Maar wanneer het dak erop zit, verandert er iets.
Dan begint voor de opdrachtgever vaak juist het gedeelte waarin steeds meer beslissingen bij elkaar komen.
De echte druk begint vaak wanneer het huis dicht is
Op een bepaald moment is het niet meer voldoende om te zeggen waar de woonkamer of badkamer komt.
Dan moet het ineens over centimeters gaan.
Welke kant draait deze deur eigenlijk op?
Kan die deur volledig open als daar straks een kast staat?
Waar komt het bed?
Waar moeten de wandcontactdozen dan zitten?
Waar komt de televisie?
Waar zitten de schakelaars als je 's avonds de kamer binnenloopt?
Waar komt de douche?
Welke wastafel wordt gemonteerd?
Waar moet de afvoer dan exact zitten?
Hoe hoog komt een kraan?
Waar eindigt tegelwerk?
En hoe sluit al dat installatiewerk uiteindelijk aan op de keuken die maanden eerder alleen nog op papier bestond?
Het probleem is dat al die beslissingen niet los van elkaar staan.
Een wijziging aan de ene kant kan gevolgen hebben voor tekeningen, leidingen, elektra, wanden, vloeren en afwerking aan de andere kant.
En ondertussen gaat de bouw gewoon door.
Keuken en badkamer moet u veel eerder uitzoeken dan u denkt
Een tip die ik eerder ook al eens heb gegeven: wacht bij een nieuwbouwproject niet tot de afbouw met het uitzoeken van de keuken, badkamer en het sanitair.
Ik zou daar veel eerder mee beginnen.
Het liefst zodra duidelijk is wie het project gaat uitvoeren en het ontwerp voldoende vaststaat.
Niet omdat de keuken de volgende week al geplaatst moet worden.
Juist niet.
Je wilt vroeg weten wat er uiteindelijk geplaatst gaat worden, zodat tijdens de bouw al rekening kan worden gehouden met de juiste leidingen, aansluitpunten, afvoeren, wandopbouw en maatvoering.
Veel mensen stellen die keuzes uit omdat het plaatsen van de keuken of badkamer nog maanden verderop ligt.
Maar tegen de tijd dat je daadwerkelijk bij de afbouw bent aangekomen, ben je eigenlijk te laat om zulke beslissingen nog zonder gevolgen te veranderen.
Dan heeft de installateur zijn leidingen misschien al aangebracht.
De dekvloer ligt erin.
En bij wijze van spreken staat de stukadoor al binnen om de muren af te werken waar je vervolgens opnieuw in wilt gaan frezen.
Een keuze die maanden eerder alleen een potloodstreep op een tekening had gekost, wordt dan ineens hakken, aanpassen, herstellen en meerwerk.
Goed bouwen betekent daarom vaak dat u vandaag beslissingen neemt over werkzaamheden die pas maanden later zichtbaar worden.
Mijn zondagmiddag was eigenlijk ook werkvoorbereiding
Ik werkte in die periodes zeven dagen per week aan mijn woning.
Maar zondag had wel iets anders.
Op zondagochtend maakte ik meestal nog wat werkzaamheden af. Daarna was het klaar.
Zondagmiddag werd er opgeruimd.
Even orde op de bouwplaats.
Kijken naar wat er die week allemaal weer was gemaakt.
En vooral ook genieten van de voortgang.
Maar terwijl ik daar rondliep, was ik automatisch alweer bezig met de volgende fase.
Even iets nameten.
Controleren of wat op papier stond ook in werkelijkheid goed uitkwam.
Kijken of een aansluiting straks vrij bleef.
Nagaan hoeveel ruimte er werkelijk over was.
Bedenken wat ik de komende week alvast moest regelen.
Dat voelde voor mij niet als een ingewikkelde managementtaak. Het was gewoon hoe ik naar een bouwproject keek.
Maar achteraf gezien zat juist daar een belangrijk deel van de werkvoorbereiding.
Niet alleen kijken naar wat klaar is.
Kijken naar wat er straks moet gebeuren en controleren of wat u vandaag bouwt dat straks nog mogelijk maakt.
Ook het ontwerp was vanaf het begin goed doordacht
Beide woningen zijn door een architect ontworpen.
Samen met mijn vrouw hebben we daar heel bewust over nagedacht.
Niet alleen technisch, maar juist ook over indeling, gebruik en uitstraling.
Hoe willen we hier straks werkelijk wonen?
Waar gebruiken we een ruimte voor?
Wat voelt logisch?
Hoe moet het licht binnenvallen?
Welke materialen en kleuren willen we?
Dat zorgde ervoor dat heel veel keuzes niet pas tijdens de bouw ontstonden.
Een aardig voorbeeld daarvan kreeg ik pas veel later.
Vorig jaar heeft mijn woning een tijdje te koop gestaan. De makelaar liep door het huis en merkte op hoe leuk hij het vond dat we de woning door de jaren heen zo goed up-to-date hadden gehouden qua inrichting en kleurstelling.
Ik moest lachen.
Want er was helemaal niet voortdurend iets aangepast om het huis bij de tijd te houden.
Het was vanaf dag één eigenlijk al zo.
Wat hij als eigentijds zag, hadden mijn vrouw en ik meer dan twintig jaar eerder al bedacht.
Dat zegt voor mij ook iets over bouwen.
Een goede beslissing hoeft niet alleen vandaag mooi of praktisch te zijn.
Sommige keuzes bewijzen pas veel later hoe goed er destijds over is nagedacht.
Zonder mijn vrouw waren die twee woningen er waarschijnlijk niet zo gekomen
En dan het gedeelte dat ik absoluut niet uit dit verhaal wil laten.
Er wordt wel eens gezegd: achter iedere goede ondernemer staat een goede vrouw.
In mijn geval kan ik zonder enige moeite zeggen dat mijn mooie en lieve vrouw mij tijdens beide bouwprojecten voor 200 procent heeft gesteund.
Terwijl ik fulltime werkte en daarnaast vrijwel al mijn beschikbare tijd in de bouw van onze woning stak, ving zij thuis ontzettend veel op.
Zij zorgde voor onze kinderen.
Zij zorgde dat er eten was wanneer ik uit mijn werk kwam, zodat ik daarna weer rechtstreeks door kon naar wat wij inmiddels ons nieuwe paleisje konden noemen.
Kwam ze op de bouw, dan stond er koffie.
Waren er mannen aan het werk, dan werden ook zij goed verzorgd.
Maar veel belangrijker dan koffie of eten was dat er thuis geen voortdurende discussie was over de vraag waarom ik alweer naar de bouw moest.
Ze stond volledig achter wat we samen aan het maken waren.
Dat klinkt misschien als een detail in een verhaal over bouwen.
Dat is het absoluut niet.
Zonder die steun was het waarschijnlijk niet gelukt zoals het is gelukt.
Een woning bouwen naast een fulltime baan vraagt niet alleen iets van degene die iedere avond naar de bouw rijdt. Het heeft invloed op het hele gezin.
De uren die ik op de bouw doorbracht, kon ik thuis niet doorbrengen.
Dat kon alleen omdat mijn vrouw daar volledig achter stond en tegelijkertijd een enorm deel van alles wat thuis moest gebeuren op zich nam.
Daar ben ik haar tot op de dag van vandaag dankbaar voor.
En we hadden nog een behoorlijk groot bonuspunt.
Mijn vrouw en ik zijn het als het gaat om inrichting en uitstraling bijna altijd met elkaar eens.
Dus ook daar ontstond nauwelijks touwtrekkerij.
Geen wekenlange discussies over iedere tegel, kleur, keuken of materiaalkeuze.
We hadden samen een beeld voor ogen en konden beslissingen daardoor relatief snel nemen.
Ook dát helpt enorm wanneer er tijdens een bouw honderden keuzes moeten worden gemaakt.
Waarom zelf een huis bouwen naast een fulltime baan voor iemand anders heel anders kan uitpakken
Ik vertel dit verhaal daarom niet om te zeggen:
Zie je wel, een huis bouwen naast je werk is prima te doen.
Mijn situatie was daarvoor te specifiek.
Bouwen was mijn vak.
Het organiseren ervan ging mij gemakkelijk af.
Ik wist welke partijen ik nodig had.
Ik kon tekeningen lezen en controleren.
Ik wist wanneer iets niet logisch was.
Ik kon zelf veel werkzaamheden uitvoeren.
Ik wist welk materieel ik moest inzetten.
Ik dacht automatisch enkele stappen vooruit.
En thuis had ik een vrouw die het project volledig ondersteunde en ervoor zorgde dat ik de ruimte kreeg om dit te doen.
Neem een paar van die voorwaarden weg en hetzelfde bouwproject ziet er ineens heel anders uit.
Iemand kan uitstekend zijn in zijn eigen vak, een succesvol bedrijf leiden of een verantwoordelijke functie hebben en toch tijdens een bouwproject volledig worden opgeslokt door alle vragen die op hem afkomen.
Niet omdat hij tekortschiet.
Maar omdat een bouwproject simpelweg een vakgebied op zichzelf is.
Het probleem is niet alleen hoeveel tijd bouwen kost
Dat is misschien wel het belangrijkste wat ik uit mijn eigen bouwprojecten heb meegenomen.
Het gaat niet alleen om het aantal uren.
Het gaat vooral om weten waar u die uren aan moet besteden.
Welke tekening moet vandaag worden gecontroleerd?
Welke beslissing kan nog drie maanden wachten en welke beslissing eigenlijk geen drie dagen meer?
Welke maat moet u controleren voordat iets wordt dichtgezet?
Welke onderaannemer moet nu al worden vastgelegd?
Welke wijziging lijkt klein, maar raakt straks vier andere onderdelen?
En wanneer moet u juist helemaal niets veranderen en de uitvoerende partij gewoon zijn werk laten doen?
Als u dat dagelijks doet, voelt veel daarvan vanzelfsprekend.
Als u daarnaast nog uw eigen bedrijf, baan en gezin heeft én voor het eerst een omvangrijk bouwproject probeert aan te sturen, kan het heel snel een tweede baan worden.
Zelf bouwen heeft mij vooral geleerd hoeveel er achter een soepel bouwproces zit
Ik kijk met ontzettend veel plezier terug op het bouwen van beide woningen.
Ik zou het zo weer doen.
Maar juist omdat ik het zelf heb gedaan, weet ik ook dat het beeld van “ik houd de bouw gewoon zelf een beetje in de gaten” behoorlijk kan verschillen van de werkelijkheid.
Een goed georganiseerd bouwproject lijkt soms vanzelf te gaan.
Juist omdat veel problemen al zijn opgelost voordat iemand merkt dat ze hadden kunnen ontstaan.
Omdat tekeningen vooraf zijn gecontroleerd.
Omdat keuzes op tijd zijn gemaakt.
Omdat de juiste partij klaarstaat.
Omdat iemand vooruitkijkt.
En omdat niet iedere beslissing pas wordt genomen op het moment dat de vakman letterlijk op de bouwplaats vraagt wat hij moet doen.
Dat was voor mij bij mijn eigen woningen vanzelfsprekend.
Voor een opdrachtgever die daarnaast gewoon zijn eigen werk en leven heeft, hoeft dat helemaal niet vanzelfsprekend te zijn.
Soms is daarom niet méér betrokkenheid bij het bouwproject nodig, maar juist iemand die de dagelijkse directievoering en het vooruitdenken overneemt. Zodat u afstand kunt nemen van het project zonder de controle te verliezen.
